Samfélagið

Umferð dregst saman í samkomubanni

mar. 20, 2020 Samfélagið

Sérfræðingar EFLU á sviði samgöngumála og hagfræði fylgjast með áhrifum samkomubanns á umferðarmælingar og birta niðurstöðurnar í greininni.

Vika 2 | Umferðarmælingar í samkomubanni

Áfram heldur að draga úr umferð á höfuðborgarsvæðinu vegna samkomubanns. Samkvæmt mælingum úr umferðarteljurum víðsvegar um höfuðborgarsvæðið sem fengust frá Reykjavíkurborg hefur umferð á virkum dögum dregist töluvert saman. Dregið hefur jafnt og þétt úr umferðinni á höfuðborgarsvæðinu frá því að samkomubann var sett á og hefur umferð í þessari viku (23. - 26. mars 2020) dregist saman sem nemur nærri 40% sé miðað við sömu vikudaga (þri-fim) síðustu tvær vikurnar í febrúar.

Vika 2 | Umferð á höfuðborgarsvæðinu hefur dregist saman um 40% vegna herts samkomubanns

Samkvæmt mælingum úr umferðarteljurum víðsvegar um höfuðborgarsvæðið sem fengust frá Reykjavíkurborg dró úr umferð á götum höfuðborgarinnar sem nemur um 24% þegar samkomu bannið var sett á, en þetta hlutfall lækkaði niður í 38% þegar samkomubannið var hert síðastliðinn þriðjudag. Samanburður á daglegum umferðarmælingum frá því í byrjun febrúar sýnir glögglega hver þróunin hefur verið á undanförnum vikum. Eini dagurinn fyrr á þessu ári sem er í líkindum við umferðina sem nú er á götum höfuðborgarsvæðisins var 14. febrúar þegar rauð viðvörun var í gildi á höfuðborgarsvæðinu þar sem skólahald féll niður og fólk hvatt til þess að halda sig heima, ekki ósvipað núverandi aðstæðum!

Umferðarmælingar EFLU

Þegar horft er á umferðardreifingu yfir sólarhringinn þá sést að dregið hefur úr umferð nokkuð hlutfallslega jafnt yfir allan sólarhringinn. Á annatíma má sjá að verulega hefur dregið úr umferðartoppum eins og sjá má úr mælisniði á Miklabraut við Kringlumýrarbraut í grafinu hér neðan.

Umferðarmælingar EFLU

Misjafnt er hversu mikið hefur dregið úr umferð eftir einstaka götum en dregið hefur verulega úr umferð miðsvæðis í Reykjavík samanborið við mælisnið austar á höfuðborgarsvæðinu. Það verður áhugavert að fylgjast með þróun í þessum málum enn frekar á komandi vikum.

Myndir sem sýna þróunina í borginni.

Umferðarmælingar EFLU24-26 mars 2020 - Samdráttur í umferð

Yfirlitskort umferð mars 202017-19 mars 2020 - Samdráttur í umferð

Vert er að taka fram að niðurstöður hér að ofan byggja aðeins á samanburði fyrstu þrjá daga í hertu samkomubanni og skal því taka niðurstöðum með fyrirvara. 


Vika 1 | Umferðarmælingar í samkomubanni

Áhrif samkomubanns á umferð fyrstu vikuna í samkomubanni hafa verið umtalsverð. Samkvæmt mælingum úr umferðarteljurum víðsvegar um höfuðborgarsvæðið sem fengust frá Reykjavíkurborg dró úr umferð á götum höfuðborgarinnar sem nemur um 23% í byrjun vikunnar sé miðað við sömu vikudaga fyrir 3-4 vikum síðan. Þessi áhrif samsvara mögulega minnkun í akstri sem nemur um 900.000 km á dag eða 685 hringferðum eftir þjóðvegi 1 um landið. 

Vika 1 | Umferð á höfuðborgarsvæðinu dregst saman um nærri fjórðung vegna samkomubanns

Þessa minnkun má án efa rekja til samkomubannsins. Misjafnt er hversu mikið umferð minnkaði hlutfallslega innan höfuðborgarsvæðisins en mest virðist hafa dregið úr umferð á Kringlumýrarbraut (Hafnarfjarðarvegi) og vestan hennar. Sem dæmi, þá er um þriðjungsfækkun í kringum Bústaðarveg og á Hringbraut. Mögulega má rekja þessa miklu fækkun til þess að kennsla hefur ekki farið fram í háskólum og framhaldsskólum ásamt því að búið er að fresta viðburðum sem margir hverjir fara fram miðsvæðis í Reykjavík. 

Þegar dreifing umferðar er skoðuð um einstakar götur sést að það hefur dregið úr umferð yfir allan daginn og rennir því stoðum undir það að dregist hefur úr umferðartöfum sem hefur líklega ekki farið fram hjá íbúum höfuðborgarsvæðisins.

Dreifing umferðar í samkomubanni

Þessi samdráttur umferðar er áhugaverður að mörgu leyti, en hann endurspeglar mikið til hver áhrifin eru á umferð ef markvisst er hægt að hvetja til annarra fararmáta en einkabílsins og aukinnar fjarvinnu. Ef dregin er sú ályktun að þessi samdráttur (23%) endurspeglist í sama hlutfalli í heildarakstri íbúa innan höfuðborgarsvæðisins, þá endurspeglast það í akstri sem nemur um 900.000 km á dag eða 685 hringferðum eftir þjóðvegi 1 um landið1

Út frá sömu ályktun, þá sparast á hverjum degi 145 tonn CO₂ af útblæstri frá umferð sem samsvarar árslosun 70 meðal fólksbíla2.

Vert er að taka fram að niðurstöður hér að ofan byggja aðeins á samanburði fyrstu tvo daga samkomubannsins og skal því taka niðurstöðum með fyrirvara.


1 Miðað er við að heildarakstur á höfuðborgarsvæðinu sé 4,6 milljón kílómetrar á dag (Mkm/dag) og að þar af er sé akstur sem rekja megi til íbúa sé 85% af heildarakstri.

2 Miðað er við útblástursgildi umferðar sem nemur 156,8 g CO₂/km.