Umhverfi

Vistferilsgreining fyrir íslenska steinull

EFLA gerði vistferilsgreiningu (Life Cycle Assessment, LCA) fyrir steinull sem er framleidd hjá Steinull hf. á Sauðárkróki, en um er að ræða fyrstu vistferilsgreininguna fyrir íslenskt byggingarefni.


Vistferilsgreiningar eru notaðar til að meta kolefnisspor eða vistspor vöru og þegar umhverfismerki (t.d. Svanurinn) eða umhverfisyfirlýsing (Environmental Product Declaration, EPD) eru útbúin fyrir vöru.

Upplýsingar um verkefnið

Verkkaupi
Steinull hf

Verktími
2017

Staðsetning
Sauðárkrókur

Tengiliðir

Um hvað snýst verkefnið

Umhverfisáhrif voru reiknuð fyrir 1 m2 af steinull sem veitir varmamótstöðu
1 mK/W og mismunandi steinull var skipt í þrjá rúmþyngdarflokka. Greiningin náði yfir vinnslu hráefna, flutninga til verksmiðju, framleiðslu, flutninga að verkstað og förgun. Umhverfisáhrif voru reiknuð fyrir nokkra umhverfisáhrifaflokka s.s. gróðurhúsaáhrif, eyðing auðlinda, súrnun vatns og lands, næringarefnaauðgun og myndun ozons við yfirborð jarðar.  Hér á eftir er fjallað sérstaklega um niðurstöður er varða gróðurhúsaáhrif eða svokallað kolefnisspor steinullarinnar. 

Kolefnisspor

Gerður var samanburður á milli steinullarframleiðenda í kolefnisspori vegna öflunar og vinnslu hráefna og framleiðslu steinullar. Þar kom í ljós að kolefnisspor við framleiðslu erlendis var meira en tvöfalt eða þrefalt hærra heldur en fyrir framleiðslu á Íslandi og er það helst vegna rafvæðingar framleiðslunnar á Íslandi. 

Helstu niðurstöður

Niðurstöðurnar sýndu að steinull sem framleidd er hjá Steinull hf. á Sauðárkróki hefur, þrátt fyrir flutninga til meginlands Evrópu, að minnsta kosti helmingi lægra kolefnisspor en sambærileg erlend steinull sem borið var saman við.

Framleiðsluferlið

Steinullin er framleidd með því að bræða basaltsand, skeljasand, ólivínsand og súrál við 1580°C í rafbræðsluofni og spinna þræði í spunavél. Þræðirnir mynda ull sem er síðan hert með bindiefnum í hersluofni. 

Umhverfismál

Niðurstöður vistferilsgreiningarinnar hafa leitt í ljós hvaða þættir valda mestum umhverfisáhrifum og er nú hægt að taka næstu skref við að vinna að því að draga úr þeim umhverfisáhrifum. Einnig er hægt að upplýsa neytendur um kolefnisspor vörunnar sem og önnur umhverfisáhrif. Slíkar upplýsingar skipta máli við vistvæn innkaup.    


Hlutverk EFLU

  • Vistferilsgreining framkvæmd
  • Umhverfisáhrif skilgreind
  • Kolefnisspor steinullar reiknað út

Vottuð umhverfislýsing

Nú er unnið að umsókn um vottaða umhverfisyfirlýsingu (EPD) fyrir íslenska steinull byggða á greiningunni. Með henni verður steinullin frá Steinull hf. að öllum líkindum fyrsta íslenska varan sem fær slíka umhverfisyfirlýsingu. 

Ávinningur verkefnis

Greiningin leiðir í ljós tækifæri til umbóta á vörunni til að draga úr umhverfisáhrifum.  Einnig fæst grunnur að vottaðri umhverfisyfirlýsingu fyrir íslensku steinullina sem hönnuðir og kaupendur nýta t.d. í vistvænum samanburði t.d. þegar byggðar eru umhverfisvottaðar byggingar.  

Steinull-2Fjölbýlishús í Breiðholti klætt með steinull. Mynd: Steinull hf

Steinull-3Þak- og þéttull. Mynd: Steinull hf

SteinullFjölbýlishús við Bústaðarveg klætt með steinull. Mynd: Steinull hf

Steinull-4Þak- og þéttullarpakkningar. Mynd: Steinull hf




Var efnið hjálplegt? Nei