Framtíð Mjó­eyr­ar­hafnar mótuð fyrir aukin umsvif

Mjóeyrarhöfn í Reyðarfirði er ein helsta inn- og útflutningsleið landsins og þar með ein mikilvægasta höfn okkar Íslendinga.

Starfsemi á hafnarsvæðinu eykst stöðugt og búist er við að nýir aðilar muni bætast við hóp þeirra sem nota höfnina á næstu árum. Þessi aukning í starfsemi og fjölda hafnarnotenda veldur aukinni komu skipa og umferðar um aðliggjandi vegi sem kallar á stækkun hafnarsvæðisins og stefnumótandi þróun fyrir starfsemina.

Stækkun Mjóeyrarhafnar og gott skipulag á hafnarsvæðinu mun skipta sköpum fyrir hafnarnotendur og sveitarfélagið í heild, þar sem samfella í rekstri, þróun og uppbyggingu eru ráðandi þættir í því að höfnin geti annað eftirspurn.

Fjölmargir hagsmunaaðilar tengjast hafnarkerfinu og því var gerð hagsmunaaðilagreining. Í greiningunni voru markmið helstu aðila skilgreind með hliðsjón af skipulagningu og þróun hafnarinnar, rætt var við 42 hagsmunaaðila sem komu alls 204 atriðum til skila.

Innviðir Mjóeyrahafnar á sjó og í höfn voru endurskoðaðir og metnir til að greina flöskuhálsa í og við höfnina. Einnig var framkvæmd greining á rekstraraðstöðu og þjónustu í höfninni sem og tengingum á milli núverandi hafnarinnviða.

• Niðurstöðurnar úr greiningu á afkastagetu gefa til kynna að innviðir hafnarinnar (á landi hafnarsvæðisins) séu nánast fullnýttir. Má þar helst nefna takmarkað gámasvæði og legupláss á viðlegukanti. Til að mæta vaxandi eftirspurn hafnarnotenda ætti að setja í forgang að bæta þessa innviði.

Hafnarstarfsemi og sjóflutningar eru órjúfanlegur hluti af heildstæðu samgöngukerfi sem byggir á samspili ólíkra samgöngumáta og innviða. Markmið slíks kerfis er að tryggja öruggt, skilvirkt og fyrirsjáanlegt flæði fólks og vara á hafnarsvæði, jafn til og frá höfninni.

• Almennt er umferðarþungi um svæðið ekki það mikill að vegainnviðir séu nálægt þolmörkum hvað varðar afkastagetu.

Sjólag og veðurfar hafa veruleg áhrif á afkastagetu hafnarinnar.

• Skerðing á starfsemi í höfninni vegna vinda er undir 4% á ári. Þar að auki eru neikvæð áhrif öldu- og strauma og vinds á siglingar til og frá höfninni, sem og gáma- og farmmeðhöndlun í höfninni, lítil allt árið um kring, en stafar það helst af góðri staðsetningu hafnarinnar í Reyðarfirði.

Þrír þættir skipta mestu máli fyrir sjálfbæra skipulagningu og uppbyggingu hafnarinnar en þeir eru spár um gáma- og farmflæði, val á vænlegum mörkuðum og skilgreining á þeim farmi sem hefur mesta þýðingu fyrir inn-og útflutning. Niðurstöður greiningar og spár sýna að stöðugur vöxtur verður í gámaflutningum um Mjóeyrarhöfn næstu tíu árin. Skipaumferð kemur til með að aukast, bæði í fjölda koma en einnig í stærð þeirra skipa sem leggja við höfnina.

Innviðir hafnarinnar á sjó og á landi voru metnir með tilliti til framtíðarþarfa notenda hafnarinnar. Fjallað er um hugmyndir að uppbyggingu nýrra innviða til lengri tíma litið.

• Greining á afkastagetu í Mjóeyrarhöfn fyrir framtíðarþarfir hafnarnotenda bendir til þess að bæta þurfi hafnarinnviði á landi. Innviðir hafnarinnar á sjó, þ.e. dýpt og breidd snúningsrýmis, innsigling og viðlegusvæði uppfylla framtíðarþarfir hafnarnotenda.

Framtíðaruppbygging samgöngukerfis Mjóeyrarhafnar er greind með áherslu á hvernig tengingar til og frá höfninni og innra vegakerfi hennar geta þróast til að mæta vexti hafnarinnar.

• Áfangaskipt uppbygging vega-og gatnakerfisins innan hafnarsvæðisins var kynnt samhliða uppbyggingu Mjóeyrarhafnar, en þó tekið tillit til innleiðingar nýrra lausna við rekstur hafnarinnar.

Við stefnumótun í uppbyggingu og skipulagi Mjóeyrarhafnar voru skilgreind mismunandi skipulagstímabil. Þá voru kynntar ólíkar sviðsmyndir á hverju tímabili til að takast á við óvissu tengda vexti í starfsemi á hafnarsvæðinu.

Til skamms tíma litið er mikilvægt að auka afkastagetu hafnarinnar til að uppfylla núverandi þarfir hafnarnotenda og þeirrar starfsemi sem munu líklega nýta hafnarsvæðið í náinni framtíð. Til lengri tíma litið er mikilvægt að skilgreina stefnumótandi þróun á hafnarsvæðinu.

Mjóeyrarhöfn gegnir nú þegar lykilhlutverki í efnahagslífi Fjarðabyggðar og Austurlands í heild.

• Kostnaðar/ábatagreining sýnir að uppbygging Mjóeyrarhafnar gæti í heild rúmlega tvöfaldað tekjur hafnarsjóðs að raungildi á næstu áratugum.

Núverandi og hugsanlegir framtíðarhagsmunaaðilar voru boðaðir á fund þar sem niðurstöður voru kynntar og ræddar. Þátttaka hagsmunaaðila er mikilvægt skref fyrir farsæla skipulagningu og skynsamlega uppbyggingu hafnarinnar.

Stækka Mjóreyrarhöfn - RÚV fréttir

Stefnt á 9 milljarða framkvæmdir - mbl.is

Framkvæmdir við Mjóeyrarhöfn yrðu lyfistöng fyrir Austurland allt - Austurfrétt

Áherslumál Fjarðabyggðar rædd við þingmenn í kjördæmaviku - Fjarðarbyggð